Cẩm nang tiểu cảnh sân vườn
Bố cục và tỷ lệ mặt cứng, chọn và phối đá, làm nền thoát nước và bảo trì tiểu cảnh sau bàn giao.
Một tiểu cảnh sân vườn đẹp hiếm khi là chỗ chất nhiều vật liệu nhất, mà là chỗ cân được đá, nước và cây với nhau. Chọn đá đẹp mấy mà bố cục lệch, thoát nước kém thì vài mùa mưa là mảng vườn xuống sắc. Dưới đây là những gì bạn nên cân nhắc trước khi bắt tay làm, từ bố cục và tỷ lệ mặt cứng, cách chọn và phối đá, làm nền cho khu tiểu cảnh, tới phần bảo trì sau khi bàn giao.
Bố cục và tỷ lệ mặt cứng

Việc nên làm đầu tiên, trước cả khi chọn đá, là định tỷ lệ giữa mặt cứng (phần lát, bậc, lối đi) và mảng mềm (cây, cỏ, nước). Sân càng nhỏ càng dễ bị nặng nề nếu lát quá nhiều, nên phần cứng và phần xanh cần chia cho cân. Tuyến đi cũng vậy, nên vạch rõ và đủ rộng ngay từ đầu để người dùng không phải bước lên mảng trồng mới qua được.
Chọn và phối vật liệu đá

Càng ít loại đá, tiểu cảnh càng dễ đọc và ít rối. Thay vì gom nhiều màu, bạn nên phối theo tông màu và độ nhám: đá lát làm nền, sỏi rải làm lớp chuyển tiếp, đá tảng đứng ra làm điểm nhấn. Riêng vật liệu quanh nước phải chống trơn và chịu ẩm tốt, vì đó là nơi vừa ẩm vừa dễ trượt nhất.
Làm nền và thoát nước

Ngay cả một mảng khô cũng cần thoát nước tốt, vì nước đọng lâu sinh ẩm rồi kéo theo rêu. Nền dưới mặt lát phải đầm theo từng lớp cho chắc, còn mảng trồng thì cần lớp thoát nước riêng và loại đất hợp với cây. Trình tự lát chi tiết bạn xem thêm ở bài quy trình 7 bước.
Bảo trì sau bàn giao

Rêu mốc bao giờ cũng xuất hiện trước ở vùng đọng ẩm và bóng râm, nên xử lý từ gốc là lo thoát nước cho vùng đó chứ không chỉ tẩy vết bên trên. Song song, bạn cắt tỉa để cây không che kín mặt đá quá lâu, và kiểm mạch ron cùng sỏi rải theo mùa để bù vào những chỗ đã trôi.
Câu hỏi thường gặp
Sân nhỏ nên lát nhiều hay ít đá?
Ít. Sân nhỏ dễ bị nặng nếu lát quá nhiều; giữ tỷ lệ mặt cứng và mảng cây cân đối và chừa tuyến đi rõ.
Tiểu cảnh khô có cần thoát nước không?
Có. Ngay cả mảng khô cũng cần thoát nước tốt để không đọng ẩm gây rêu và làm hỏng lớp nền.
Nên dùng bao nhiêu loại đá trong một tiểu cảnh?
Càng ít càng gọn. Một hoặc hai loại chính, thêm sỏi và đá tảng làm chuyển tiếp, phối theo tông và độ nhám.