Chọn độ dày đá ốp lát theo vị trí
Chọn độ dày đá ốp lát theo chỗ đặt: ốp tường, sàn trong nhà, sân ngoài trời hay lối cho xe chạy, và cách khớp độ dày với khổ tấm cùng tải thực tế.
Cùng một loại đá thôi, nhưng đặt ở tường, ở sàn trong nhà hay ở lối cho xe chạy qua lại đòi hỏi độ dày khác nhau. Chọn mỏng quá thì đá nứt khi phải gánh tải, chọn dày quá lại tốn tiền và nặng nề vô ích. Nắm cách khớp độ dày tấm với đúng chỗ đặt sẽ giúp bạn đặt hàng và nghiệm thu mà không bị hớ.
Độ dày quyết định điều gì
Độ dày chính là phần đá nằm dưới bề mặt để chống lại lực uốn và lực nén. Một tấm mỏng gác trên nền không phẳng, hễ có người hay xe đè lên là chịu ứng suất uốn ngay ở giữa rồi nứt ngang. Cứ chỗ nào tải càng nặng và khổ tấm càng lớn thì độ dày càng phải tăng theo. Ngược lại, đá ốp tường gần như chẳng gánh tải đứng nào ngoài trọng lượng của chính nó, nên để mỏng được, vừa nhẹ cho lớp keo vừa nhẹ cho tường.
Bảng độ dày tham khảo theo vị trí
Đây là các định mức phổ thông để bạn dễ hình dung, không phải con số bắt buộc, vì thiết kế cụ thể vẫn do người có chuyên môn quyết theo tải thực tế:
| Vị trí | Độ dày phổ biến | Ghi chú |
|---|---|---|
| Ốp tường trong nhà | 10–15 mm | Ưu tiên nhẹ để keo bám tốt |
| Sàn đi bộ trong nhà | 15–20 mm | Tải người, ít va đập |
| Sân, lối đi ngoài trời | 20 mm trở lên | Chịu nắng mưa và bước chân liên tục |
| Lối cho xe chạy qua | 30 mm trở lên | Cần thiết kế nền riêng |
Vì sao lối xe cần dày hơn hẳn
Bánh xe dồn một tải điểm rất lớn xuống một diện tích nhỏ, mà tải ấy lại lặp đi lặp lại mỗi ngày. Chỉ cần dưới nền có một điểm rỗng, tấm đá mỏng sẽ thành cây cầu bắc qua khoảng trống đó rồi gãy. Thế nên lối xe không những cần đá dày từ 30 mm trở lên mà còn cần lớp nền cấp phối đầm kỹ theo từng lớp. Cấu tạo nền chịu tải được nói kỹ trong bài làm nền sân đá đúng lớp.
Độ dày và khổ tấm đi cùng nhau
Một tấm nhỏ 300×300 mm dày 15 mm thì vẫn cứng, nhưng cũng độ dày ấy mà kéo lên khổ 600×600 mm lại rất dễ gãy, bởi nhịp uốn đã dài gấp đôi. Quy tắc dễ nhớ là khổ càng lớn thì độ dày phải tăng theo. Vậy nên khi ưng một mẫu đá khổ lớn cho sân, bạn hỏi luôn độ dày đi kèm chứ đừng lấy độ dày của mẫu khổ nhỏ ra suy sang.
Đá tự nhiên có sai số độ dày
Khác với gạch công nghiệp, đá tự nhiên xẻ ra thường chênh nhau vài milimet độ dày giữa các tấm cùng lô. Chuyện này là bình thường, có điều nó buộc thợ phải nống lớp keo chỗ dày chỗ mỏng để mặt trên còn phẳng. Nếu mua đá ghi độ dày cố định mà thực tế lệch nhiều, bạn cứ nói thẳng với người bán để đổi lấy lô đều hơn.
Sai lầm dùng một độ dày cho mọi chỗ
Để cho gọn khâu đặt hàng, nhiều người mua đúng một độ dày dùng cho cả nhà. Kết cục thường là thiệt cả hai đầu: đá tường thì nặng và dày quá mức cần, còn đá sân lại mỏng nên chớm nứt ngay sau một mùa mưa. Tách nhu cầu theo từng khu vực rồi đặt riêng bao giờ cũng hợp lý hơn, bởi phần đắt tiền là mặt đá chứ đâu phải vài milimet độ dày.
Kiểm tra độ dày khi nhận hàng
Bạn đo vài tấm bằng thước kẹp ở nhiều cạnh chứ đừng đo mỗi một điểm, rồi đối chiếu với độ dày đã thỏa thuận và ghi lại nếu thấy lệch. Việc này nên làm trước khi thi công, vì một khi đá đã dán lên tường hay sàn thì không còn đường đổi nữa. Nhân lúc đó, bạn kiểm luôn khổ tấm và số lượng theo đơn, cách ước lượng số lượng nằm trong bài tính số lượng đá ốp lát cần mua.
Độ dày đúng rồi, tính chi phí
Độ dày, khổ tấm và loại đá cùng nhau quyết định giá vật liệu. Muốn lập ngân sách cho sát, bạn tra khoảng tham khảo theo từng loại trong bảng giá có ghi nguồn và ngày, và luôn lấy báo giá cùng lô để độ dày, màu với bề mặt còn đồng nhất. Muốn nhìn tổng thể việc chọn đá lát sân, đọc thêm cẩm nang đá lát sân vườn.
Câu hỏi thường gặp
Đá ốp lát sân ngoài trời nên dày bao nhiêu?
Sân và lối đi bộ ngoài trời thường dùng đá dày từ 20 mm trở lên để chịu nắng mưa và bước chân liên tục. Nếu có xe chạy qua, bạn cần đá từ 30 mm cùng một lớp nền được thiết kế riêng, vì bánh xe dồn tải điểm rất lớn.
Đá ốp tường có cần dày như đá lát sàn không?
Không cần. Đá ốp tường gần như chỉ gánh trọng lượng của chính nó nên thường 10–15 mm là đủ; để mỏng còn giúp keo bám tốt và nhẹ tải cho tường. Dày quá chỉ tổ nặng và tốn tiền vô ích.
Có nên dùng một độ dày cho cả nhà cho tiện đặt hàng không?
Không nên, vì làm vậy hay thiệt cả hai đầu: đá tường thì nặng thừa, còn đá sân lại mỏng và dễ nứt. Bạn nên tách theo từng khu vực rồi đặt riêng, bởi phần đắt tiền là mặt đá chứ đâu phải vài milimet độ dày.
