Chọn keo/vữa dán đá ốp lát
Khi nào dán đá bằng vữa xi măng, khi nào phải dùng keo C2, cùng kỹ thuật bả hai lớp và cách tránh bẫy ố kiềm với đá sáng màu để mặt lát không bộp, không bong.
Đá lát bị bộp, bị bong, hay ố loang từ mạch ra thì nhiều người đổ cho viên đá, nhưng thủ phạm thường là chọn sai chất dán bên dưới. Vữa xi măng và keo dán gạch không phải muốn thay nhau lúc nào cũng được: mỗi loại hợp một tình huống, và riêng với đá sáng màu còn có cái bẫy ố kiềm mà ít người lường trước. Chọn keo hay vữa cho đúng nền, đúng loại đá vì thế là việc đáng cân trước khi đặt thợ.
Vữa xi măng hay keo dán gạch
Có hai nhóm chất dán chính. Một là vữa xi măng truyền thống trộn từ xi măng, cát và nước; hai là keo dán gạch đá công nghiệp, dạng hỗn hợp khô trộn sẵn có thêm phụ gia bám dính. Vữa thì dày, dễ nống lên hạ xuống để chỉnh cao độ, lại rẻ, nhưng bám kém hẳn khi gặp đá đặc và khổ lớn. Keo ngược lại, chỉ một lớp mỏng mà bám rất mạnh và đều, đổi lại nó kén nền phẳng và giá cao hơn.
Khi nào dùng vữa xi măng
- Nền chưa phẳng, cần lớp dày để cán cao độ.
- Đá khổ vừa và nhỏ, độ hút nước khá.
- Sân ngoài trời trên nền đầm, nơi cần lớp đệm dày.
Vữa cho phép thợ “ăn gian” độ phẳng bằng cách đắp chỗ dày chỗ mỏng, nên nó hợp với nền còn thô. Có điều gặp đá đặc, hút nước thấp như granite thì vữa xi măng bám yếu và dễ bong dần theo thời gian, vì mặt đá gần như không “ngậm” được vữa.
Khi nào dùng keo dán
- Đá đặc, hút nước thấp (granite, một số marble).
- Đá khổ lớn cần lực bám mạnh và đều.
- Nền đã phẳng, ốp tường, khu vực chịu ẩm.
Ở những trường hợp này, bạn nên chọn keo có cấp bám dính cao, tức nhóm C2 trở lên theo cách phân loại keo dán gạch, và nếu đá khổ lớn thì thêm loại keo dẻo chống trượt cho tấm khỏi tụt. Bù lại, nền buộc phải phẳng sẵn, vì keo chỉ là lớp mỏng, không cán bù cao độ được như vữa.
| Tình huống | Nên chọn |
|---|---|
| Nền thô, cần cán dày | Vữa xi măng |
| Đá đặc, hút nước thấp | Keo cấp C2 trở lên |
| Đá khổ lớn | Keo dẻo, bả hai lớp |
| Ốp tường | Keo bám cao |
| Đá sáng màu, mỏng | Keo trắng, tránh vữa xám |
Đá sáng màu và bẫy ố kiềm
Với đá sáng màu hay đá mỏng, dùng vữa xi măng xám hoặc keo xám dễ để lại ố loang: nước dẫn kiềm và màu từ lớp dán thấm ngược lên mặt đá, đọng thành vệt tối lau không ra. Đây là lỗi rất hay gặp ở đá trắng, kem, be. Muốn tránh, bạn dùng keo trắng chuyên cho đá, phủ chống thấm mặt lưng đá trước khi dán, và không để đá ngâm ẩm kéo dài trong lúc thi công.
Bả hai lớp cho đá khổ lớn
Với tấm đá lớn, chỉ trải keo lên nền thôi là chưa đủ, vì các rãnh của bay răng cưa vẫn để lại khe rỗng dưới lưng đá. Cách làm đúng là bả keo cả nền lẫn lưng viên đá rồi mới đặt xuống, thợ hay gọi là bả hai lớp hoặc back-buttering, cốt để keo phủ kín và không còn khoảng trống nào. Chính khoảng rỗng đó là nơi nước lọt vào rồi từ từ làm đá bong và bộp. Cấu tạo nền cùng lớp dán được nói kỹ trong làm nền sân đá đúng lớp.
Ron và keo chà ron đi kèm
Chọn xong chất dán thì mới đi được nửa đường, vì mạch ron cũng cần loại chà ron hợp cảnh. Ron đá sân thường để rộng khoảng 4–6 mm, và keo chà ron nên chọn cả màu lẫn loại chống thấm sao cho ăn với đá. Cách xử lý mạch ron cụ thể nằm trong bài trám ron mạch đá sân vườn.
Chọn xong rồi, tính chi phí và nghiệm thu
Tiền chất dán thường chỉ là khoản nhỏ so với tiền đá, nhưng nó lại quyết định phần lớn độ bền, nên đây không phải chỗ để tiết kiệm. Bạn tra khoảng tham khảo vật liệu trong bảng giá có ghi nguồn và ngày, và sau khi dán thì kiểm độ bộp cùng độ phẳng theo hướng dẫn ở nghiệm thu mặt sàn đá trước khi coi là hoàn thành.
Câu hỏi thường gặp
Đá granite nên dán bằng keo hay vữa xi măng?
Bạn nên dùng keo dán cấp bám dính cao, tức nhóm C2 trở lên. Granite đặc và hút nước thấp nên gần như không ngậm được vữa, dán vữa xi măng sẽ bám yếu và bong dần; keo cho lực bám mạnh và đều hơn hẳn.
Vì sao đá sáng màu bị ố loang sau khi dán?
Là do nước dẫn kiềm và màu từ lớp vữa hoặc keo xám thấm ngược lên mặt đá, đọng thành vệt tối lau không ra. Muốn tránh, bạn dùng keo trắng chuyên cho đá và phủ chống thấm mặt lưng trước khi dán, nhất là với đá trắng, kem, be.
Dán đá khổ lớn cần lưu ý gì?
Đừng chỉ trải keo lên nền, vì rãnh bay răng cưa vẫn để lại khe rỗng dưới lưng đá. Bạn nên bả keo cả nền lẫn lưng viên đá rồi mới đặt xuống, cốt để không còn khoảng trống, bởi đó chính là nơi nước lọt vào gây bộp và bong mặt.
