Ốp sa thạch cho cột, trụ cổng
Trụ cổng ốp đá khó hơn tường phẳng vì đứng, nhiều góc và phơi mưa bốn phía: cách chuẩn bị cốt trụ, chọn neo, làm cạnh góc và chống thấm ở đỉnh, chân trụ.
Ốp sa thạch cho cột nhà và trụ cổng cho khối trụ một vẻ đá mộc, vững chãi, rất hợp phong cách sân vườn tự nhiên. Nhưng trụ là mặt đứng, lại phơi mưa nắng cả bốn phía và có nhiều cạnh góc, nên đòi hỏi neo giữ và chống nước ngấm cao hơn ốp tường phẳng khá nhiều. Dưới đây là cách xử lý cốt trụ, chọn cách neo, làm góc cạnh và xử lý chân trụ, để mảng ốp không bong hay loang vệt chỉ sau vài mùa.
Ốp trụ khác ốp tường phẳng ở đâu
Trên tường phẳng, trọng lượng viên đá phần lớn dồn xuống theo mặt. Trên trụ, nhiều mặt cong hoặc nhiều cạnh góc khiến lực bám phân bố khó hơn, và mọi cạnh đều là điểm dễ sứt, dễ hở keo. Trụ cổng còn hứng nước mưa tạt bốn phía và ẩm dội ngược từ chân, nên nếu nước luồn vào sau lớp ốp, nó không thoát được và đẩy bong đá. Vì thế trụ cần cả neo cơ học tốt lẫn xử lý chống nước ở đỉnh và chân.
Chuẩn bị cốt trụ
- Cốt trụ phải đặc chắc, phẳng và sạch. Bề mặt bê tông quá trơn cần tạo nhám hoặc quét lớp hồ dầu bám để keo bám tốt.
- Trụ mới xây phải khô và ổn định, không ốp lên bê tông còn co ngót.
- Kiểm tra trụ thẳng đứng bằng dây dọi trước khi ốp, vì đá ốp không sửa được độ nghiêng của cốt.
Chọn cách neo giữ
Với đá mỏng, keo dán gạch đá ngoài trời loại bám cao thường đủ. Với đá dày, viên lớn hoặc trụ cao, nên kết hợp neo cơ học để chống trượt theo thời gian.
| Cách neo | Hợp với | Lưu ý |
|---|---|---|
| Keo dán chuyên dụng ngoài trời | Đá mỏng, viên vừa | Keo phủ kín mặt sau, không chấm điểm gây rỗng |
| Keo kết hợp neo/pát inox | Đá dày, viên lớn, trụ cao | Neo bằng vật liệu chống gỉ |
| Xây ốp có râu thép | Đá khối, trụ chịu lực | Cần tính tải và thoát nước phía sau |
Điểm chung của cả ba là keo phải phủ kín mặt sau viên đá. Kiểu chấm keo bốn góc rồi để rỗng ở giữa chính là chỗ nước đọng lại và đẩy bong đá, một lỗi hay gặp ở cả tường lẫn trụ. Nguyên tắc neo giữ và cách chống vết ố loang bạn xem thêm ở bài sa thạch ốp tường: chọn loại nào.
Xử lý cạnh và góc trụ
Góc là nơi lộ mặt cắt đá, dễ sứt và dễ hở. Vài cách xử lý:
- Dùng viên góc hoặc cắt mài mép 45 độ để hai mặt khép kín, giấu mặt cắt.
- Chừa ron đều ở cạnh, thường 4–6 mm, trảm đầy để nước không luồn vào khe góc.
- Ưu tiên viên đặc, ít rỗ cho hàng cạnh vì đây là nơi chịu va chạm nhiều nhất.
Đỉnh trụ và chân trụ: hai điểm hay thấm
Nước vào mảng ốp gần như luôn từ hai đầu. Ở đỉnh trụ, cần một mũ trụ hoặc tấm phủ nhô ra (có gờ hắt nước) để nước mưa không chảy tràn xuống sau lớp đá. Ở chân trụ, ẩm dội ngược từ mặt sân và đất là nguồn ố trắng, rêu bám dai. Nên có lớp chống ẩm ở chân, chừa khe thoát và tránh để đất, cỏ áp sát mặt đá. Không xử lý hai điểm này thì dù keo tốt đến đâu, vệt loang vẫn xuất hiện từ trên xuống và từ dưới lên.
Trảm ron, phủ chống thấm và bảo dưỡng
Sau khi ốp và keo đủ tuổi, trảm ron bằng vữa mạch ngoài trời, miết đầy các khe kể cả khe góc. Khi đá khô hẳn, phủ chống thấm thấm sâu theo bài chống thấm cho đá sa thạch để giảm hút nước cho mặt đứng phơi mưa. Trụ cổng nên kiểm tra định kỳ ron và mũ trụ theo lịch bảo dưỡng theo mùa.
Chi phí ước tính thế nào
Ốp trụ tốn công hơn ốp tường phẳng vì nhiều cạnh góc, viên góc và neo. Chi phí phụ thuộc loại đá, quy cách, số cạnh và độ cao trụ, cộng nhân công. Không có đơn giá cố định; hãy so cùng quy cách ở bảng giá đá tự nhiên có ghi nguồn và ngày rồi lấy báo giá cùng lô cho đúng số trụ và diện tích mặt ốp.
Câu hỏi thường gặp
Ốp trụ có khó hơn ốp tường phẳng không?
Có. Trụ là mặt đứng nhiều cạnh góc, phơi mưa nắng bốn phía và hứng ẩm dội ngược từ chân, nên yêu cầu neo giữ và chống nước cao hơn. Mọi cạnh đều là điểm dễ sứt và dễ hở keo.
Có cần neo cơ học khi ốp đá lên trụ không?
Với đá mỏng, keo dán ngoài trời loại bám cao thường đủ nếu phủ kín mặt sau. Với đá dày, viên lớn hoặc trụ cao nên kết hợp neo, pát bằng vật liệu chống gỉ để chống trượt theo thời gian.
Vì sao trụ ốp đá hay bị loang vệt?
Nước thường vào từ đỉnh trụ khi thiếu mũ che có gờ hắt nước, và từ chân trụ do ẩm dội ngược từ sân, đất. Xử lý mũ trụ, lớp chống ẩm ở chân và trảm đầy ron góc sẽ hạn chế vệt loang.
