Phủ bảo vệ (sealer) cho đá tự nhiên
Sealer cho đá tự nhiên làm gì, chọn loại thấm sâu hay tạo màng, đá nào cần phủ, cách phủ đúng và bao lâu phủ lại một lần, cho sân ngoài trời.
Đá tự nhiên đẹp nhưng đa số đều hút nước ở mức nào đó, và chính độ hút nước ấy quyết định đá có nhanh ố, loang màu và bám rêu hay không. Phủ bảo vệ (sealer) là lớp làm chậm quá trình đó lại, nhưng dùng sai loại hoặc phủ sai thời điểm thì lại phản tác dụng. Dưới đây là sealer làm gì, loại nào cho loại đá nào, khi nào cần và khi nào không, cùng cách phủ cho đúng.
Sealer thực chất làm gì
Sealer không phải lớp sơn phủ kín. Nó làm giảm khả năng hút nước và dầu của đá, nhờ đó vết bẩn có thời gian để bạn lau trước khi ngấm, và mạch đá cũng đỡ giữ ẩm nuôi rêu. Có điều sealer không chống trầy, không làm đá cứng hơn, và không thay được một hệ thoát nước tốt. Hiểu đúng giới hạn này giúp bạn không kỳ vọng nhầm: đó là lớp làm chậm thấm, chứ không phải một lớp giáp.
Đá của bạn có cần sealer không
Không phải đá nào cũng cần. Cách nhanh để biết là nhỏ vài giọt nước lên mặt đá sạch rồi quan sát.
- Nước thấm nhanh, đá sẫm màu tại chỗ: đá hút nước, nên phủ (sa thạch, một số travertine, đá vôi).
- Nước đọng thành giọt, lâu mới thấm: đá ít thấm, có thể không cần, hoặc chỉ cần loại nhẹ (granite mài bóng).
- Đá ngoài trời, khu ẩm, hay bị ố: nên phủ để dễ vệ sinh và giảm rêu.
Đá bazan và granite đặc thường ít cần hơn sa thạch. Nếu bạn còn phân vân giữa các loại này, xem đá lát sân vườn để hiểu độ hút nước của từng nhóm.
Các loại sealer và chọn thế nào
| Loại | Đặc điểm | Hợp với |
|---|---|---|
| Thấm sâu (impregnating) | Ngấm vào đá, không đổi màu, mặt vẫn tự nhiên và thoáng hơi | Đa số đá ngoài trời, đá hút nước |
| Tạo màng (topical) | Phủ một lớp mỏng trên mặt, có thể làm bóng hoặc “ướt màu” | Trang trí trong nhà, ít đi lại |
| Tăng màu (enhancer) | Làm màu đá sẫm và nổi vân hơn | Khi muốn tông đậm; nên thử mẫu trước |
Ngoài trời thì gần như luôn nên chọn loại thấm sâu, vì nó không bong tróc như lớp màng và để đá “thở”, tránh giam ẩm bên dưới. Loại tạo màng đẹp trong nhà nhưng ra ngoài trời lại dễ mờ, bong và bí hơi. Còn nếu bạn muốn màu đậm hơn thì chọn loại tăng màu, nhưng luôn thử trên một viên khuất trước, bởi hiệu ứng của nó khó gỡ bỏ lại.
Phủ đúng cách theo từng bước
- Vệ sinh sạch dầu, rêu, ố, rồi để mặt đá khô hoàn toàn (thường vài ngày sau mưa hoặc sau chà ron).
- Thử trên một viên khuất để xem màu và độ ngấm.
- Phủ đều một lớp mỏng bằng con lăn hoặc cọ, không để đọng vũng.
- Chờ ngấm theo hướng dẫn, lau sạch phần thừa trước khi khô để tránh vệt bóng loang.
- Phủ lớp hai nếu đá rất hút nước, và để khô đủ trước khi cho đi lại hoặc dính nước.
Sai lầm hay gặp là phủ khi đá còn ẩm hoặc còn rêu, vì lúc đó bạn khoá luôn cả ẩm và vết bẩn vào trong. Nếu mặt đá đang có rêu, hãy xử lý trước theo chống rêu mốc cho đá sân vườn rồi mới phủ.
Bao lâu phủ lại một lần
Sealer thấm sâu mòn dần theo mưa nắng và theo tần suất đi lại, nên cần phủ lại định kỳ, thường mỗi vài năm, và sớm hơn ở lối đi nhiều hay khu mưa nhiều. Cách kiểm rất đơn giản: lại nhỏ giọt nước, nếu nước thấm nhanh trở lại thì đã đến lúc phủ. Bạn nên đưa mốc phủ lại vào lịch chăm sóc chung ở lịch bảo dưỡng đá theo mùa để khỏi quên.
Sealer không thay được nền và thoát nước
Có một điểm cần nhớ: nếu đá bị ố loang và rêu vì đọng nước, sealer chỉ trì hoãn chứ không chữa được gốc. Gốc nằm ở độ dốc và thoát nước, xem độ dốc và thoát nước cho sân đá, và nằm ở mạch trám kín. Phủ bảo vệ là bước hoàn thiện tốt, nhưng chỉ phát huy khi phần nền và thoát nước đã làm đúng.
Muốn ước chi phí vật tư sealer cho diện tích của mình, bạn tham khảo khoảng tham khảo trong bảng giá có ghi nguồn và ngày rồi lấy báo giá cùng lô sản phẩm mình chọn.
Câu hỏi thường gặp
Đá tự nhiên nào cần phủ sealer?
Đá hút nước như sa thạch, đá vôi hay một số travertine thì nên phủ, còn đá ít thấm như granite mài bóng có thể không cần. Cách thử nhanh là nhỏ giọt nước lên mặt, nếu thấm nhanh và đá sẫm màu tại chỗ thì bạn nên phủ.
Ngoài trời nên dùng loại sealer nào?
Bạn nên chọn loại thấm sâu (impregnating) vì nó ngấm vào đá, không bong tróc và để đá thoáng hơi. Loại tạo màng tuy đẹp trong nhà nhưng ra ngoài trời lại dễ mờ, bong và giam ẩm bên dưới.
Bao lâu phải phủ sealer lại một lần?
Thường mỗi vài năm, và sớm hơn ở lối đi nhiều hay khu mưa nhiều. Bạn kiểm bằng cách nhỏ giọt nước lên mặt: nếu nước lại thấm nhanh thì đã đến lúc phủ lại.
