Vệ sinh và bảo dưỡng đá bazan sân vườn

Đá bazan bền, nhưng để mặt sân giữ được vẻ đẹp qua nhiều năm thì vệ sinh và bảo dưỡng đúng cách quan trọng không kém khâu lát. Làm sai, chẳng hạn dùng hóa chất mạnh, chà bằng vật liệu sắc hay để nước đọng lâu, thì chính mặt đá loang màu, mòn nhám hoặc mọc rêu. Dưới đây là cách vệ sinh hằng ngày, xử lý vết bẩn cứng đầu, phòng rêu, và những thứ tuyệt đối nên tránh vì chúng hại đá hơn là làm sạch.

Vệ sinh hằng ngày và định kỳ

Phần lớn công việc bảo dưỡng chỉ là giữ mặt đá sạch bụi và khô ráo, làm đều đặn thì nhẹ nhàng:

• Quét thường xuyên: loại bỏ lá, đất và bụi trước khi chúng đọng vào ron và hốc bề mặt.
• Rửa nước định kỳ: dội nước sạch, dùng bàn chải lông mềm hoặc chổi cứng vừa phải cho mặt băm nhiều hốc.
• Xử lý ngay khi đổ: lau vết dầu mỡ, nước màu, đất bùn khi còn mới thay vì để thấm sâu.

Xử lý vết bẩn cứng đầu

Một số vết cần cách xử lý riêng, và điểm chung là dùng dung dịch nhẹ trước, kiên nhẫn hơn là dùng hóa chất mạnh:

Luôn thử dung dịch ở một góc khuất trước khi làm cả mảng, để chắc chắn nó không làm loang màu đá.

Phòng và xử lý rêu mốc

Rêu là vấn đề bảo dưỡng phổ biến nhất với đá sân vườn, đặc biệt ở chỗ ẩm, ít nắng hoặc mặt băm nhiều hốc. Nguyên tắc gốc là giữ mặt đá khô nhanh: bảo đảm độ dốc thoát nước tốt, tỉa cây cho nắng lọt xuống, và không để nước đọng thành vũng. Cách nhận diện và xử lý rêu tận gốc nói kỹ trong chống rêu mốc cho đá sân vườn. Với bazan lỗ tổ ong, hốc đá ngậm nước nên càng dễ rêu, đó cũng là lý do loại này hợp mảng đứng hơn, giải thích ở đá bazan lỗ tổ ong.

Những thứ tuyệt đối nên tránh

Nhiều hư hại của mặt đá không đến từ thời gian mà đến từ cách vệ sinh sai:

• Axit mạnh và tẩy rửa gắt: có thể ăn mòn bề mặt và làm loang màu; tránh dùng bừa.
• Bàn chải sắt, vật kim loại cạo: làm xước và để lại vệt gỉ sau này.
• Máy xịt áp lực quá cao ở cự ly gần: có thể thổi bay vữa ron và làm mòn mặt nhám.
• Để nước đọng lâu ngày: nuôi rêu và tạo vệt canxi khó tẩy.

Có cần phủ chống thấm không?

Phủ chống thấm gốc thẩm thấu giúp giảm ngậm nước và bám bẩn, hữu ích cho bazan nhiều lỗ rỗ hoặc chỗ hay dính dầu mỡ, nhưng không bắt buộc với mọi sân. Đây là lựa chọn theo nhu cầu, và nếu làm thì nên làm trên mặt sạch, khô, và lặp lại sau một thời gian tùy loại sản phẩm. Nếu mặt sân của bạn hay đọng nước hoặc lún cục bộ, gốc rễ có thể nằm ở lớp nền chứ không phải ở khâu vệ sinh, nên xem lại cách làm nền sân đá đúng lớp.

Dụng cụ nên có sẵn

Bảo dưỡng bazan không cần thiết bị đắt tiền; một bộ dụng cụ đơn giản đủ cho phần lớn công việc. Nên có chổi cứng vừa để quét khô, bàn chải lông cho mặt băm nhiều hốc, một xô nước sạch và vòi để dội rửa, cùng khăn hoặc cây gạt nước để mặt đá khô nhanh sau khi rửa. Với vết cứng đầu, chuẩn bị thêm một chai dung dịch trung tính chuyên cho đá tự nhiên và một miếng bọt không mài mòn. Tránh gom sẵn axit tẩy mạnh hay bàn chải sắt trong bộ dụng cụ, vì lúc vội người ta hay với tay lấy đúng thứ gây hại. Có sẵn đồ đúng thì việc xử lý vết bẩn khi còn mới trở nên nhanh và ít rủi ro cho bề mặt.

Bảo dưỡng theo mùa

Sau mùa mưa dài, nên kiểm tra ron mạch, chỗ đọng nước và mảng rêu chớm để xử lý sớm. Trước mùa nắng, làm sạch tổng thể một lần giúp mặt đá lên màu đẹp. Việc bảo dưỡng đều đặn không tốn nhiều, và nó rẻ hơn nhiều so với xử lý một mặt sân đã rêu dày hay loang màu. Bảo dưỡng đúng cũng là cách tránh phải sửa các lỗi lát ban đầu, xem lỗi thường gặp khi lát bazan để phòng từ đầu.