Các kiểu bề mặt đá ốp lát và độ trơn
Cùng một viên đá, đổi cách hoàn thiện bề mặt là đổi độ bám chân: cách chọn bóng, mài mờ hay băm nhám theo độ trơn khi ướt cho từng khu vực.
Cùng một viên đá, chỉ khác cách hoàn thiện bề mặt, chỗ này có thể đi chân trần bên hồ bơi mà chỗ kia lại trơn trượt nguy hiểm ngay khi gặp nước. Bề mặt đá không chỉ là chuyện đẹp xấu, nó quyết định chân bạn bám được bao nhiêu và mặt đá dễ lau đến đâu. Dưới đây là những kiểu bề mặt hay gặp và cách chọn theo độ trơn cho từng khu vực.
Vì sao bề mặt quyết định độ trơn
Độ bám chân thực ra là chuyện ma sát giữa đế giày hay bàn chân với mặt đá. Bề mặt càng nhẵn bóng thì ma sát càng thấp, và chỉ cần một màng nước mỏng xen vào là ma sát gần như biến mất, đó là lúc người ta trượt ngã. Ngược lại, mặt đá càng nhám và có kết cấu thì nước càng dễ thoát khỏi điểm chân tiếp xúc nên chân bám chắc hơn. Vì vậy chọn bề mặt cũng là chọn mức an toàn, nhất là ở những chỗ hay ẩm.
Các kiểu bề mặt phổ biến
| Kiểu bề mặt | Cảm giác | Độ bám khi ướt | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Bóng (đánh bóng) | Nhẵn, phản chiếu | Thấp | Tường, khu vực khô |
| Mài mờ (honed) | Mịn, không phản chiếu | Trung bình | Sàn trong nhà |
| Băm (bush hammer) | Sần đều | Cao | Sân, lối ngoài trời |
| Xẻ tự nhiên | Gồ ghề tự nhiên | Cao | Lối đi, bậc |
| Đục nhám / cắt lửa | Rất nhám | Rất cao | Dốc, quanh hồ bơi |
Độ trơn khi khô và khi ướt là hai chuyện
Nhiều bề mặt bám tốt khi khô nhưng trơn hẳn khi ướt, và mặt bóng là ví dụ rõ nhất: đi trong phòng khách khô ráo thì không sao, nhưng đặt ngay lối ra sân nơi mưa hắt vào lại rất dễ ngã. Cho nên mỗi khi ưng một mẫu đá, bạn hãy hình dung nó lúc đang ướt chứ đừng nhìn lúc vừa lau khô bóng loáng trong showroom.
Chọn bề mặt theo khu vực
- Tường và nơi khô: có thể dùng bóng hoặc mài mờ để đẹp và dễ lau.
- Sàn trong nhà: mài mờ là cân bằng tốt giữa đẹp và an toàn.
- Sân, lối, hiên ngoài trời: băm hoặc xẻ tự nhiên để bám chân khi mưa.
- Bậc thang, dốc, quanh hồ: đục nhám hoặc cắt lửa, ưu tiên an toàn tối đa.
Ở khu vực thường xuyên ẩm, bề mặt mới chỉ là một nửa câu chuyện, bạn nên xem thêm cả loại đá và cách chống thấm trong đá ốp lát khu vực ẩm ngoài trời.
Bề mặt và việc vệ sinh
Có một sự đánh đổi ít người để ý: bề mặt càng nhám thì càng bám chân nhưng cũng càng giữ bụi và khó lau hơn. Mặt bóng lau loáng cái là sạch nhưng lại trơn, còn mặt băm hay xẻ tự nhiên thì phải dùng chổi cứng và rửa kỹ hơn ở các rãnh. Khi chọn, bạn cân giữa mức an toàn và công sức lau dọn theo đúng cách mình sẽ dùng khu vực đó.
Nhám không có nghĩa là bền hơn
Một hiểu lầm hay gặp là cứ nhám thì bền hơn. Thực ra độ bền chống mài mòn nằm ở độ cứng của đá chứ không ở độ nhám, còn bề mặt chỉ đổi độ bám và cảm giác chân. Muốn bền ở nơi chịu tải nặng, bạn phải chọn đá cứng như granite, xem ưu nhược điểm của granite.
Bề mặt và chi phí
Cùng một loại đá, kiểu bề mặt gia công công phu hơn thường đắt hơn vì tốn thêm công xử lý. Nên khi so giá, bạn hãy hỏi rõ giá đã gồm kiểu bề mặt nào để khỏi so nhầm hai mức của hai kiểu khác nhau. Khoảng tham khảo theo từng loại nằm trong bảng giá có ghi nguồn và ngày, và tốt nhất là lấy báo giá cùng lô, cùng kiểu bề mặt để mặt sân nhìn đồng nhất.
Câu hỏi thường gặp
Bề mặt đá nào ít trơn nhất khi ướt?
Nhám nhất là các bề mặt băm, xẻ tự nhiên, đục nhám hay cắt lửa, vì chúng cho nước thoát khỏi điểm chân tiếp xúc nên bám tốt cả khi ướt. Đây là những bề mặt bạn nên ưu tiên cho sân, lối ngoài trời, bậc thang và quanh hồ bơi.
Đá bề mặt bóng có dùng cho sân ngoài trời được không?
Không nên, vì mặt bóng ma sát thấp, chỉ cần dính nước mưa là trơn hẳn và rất dễ ngã. Bạn để dành bóng cho tường và những chỗ khô trong nhà, nơi nó phát huy được vẻ đẹp mà không thành cái bẫy trượt.
Bề mặt nhám có bền hơn bề mặt bóng không?
Không, đây là chỗ nhiều người hiểu nhầm. Độ bền chống mài mòn nằm ở độ cứng của đá chứ không ở độ nhám; bề mặt chỉ đổi độ bám và cảm giác chân. Muốn bền ở nơi chịu tải, bạn chọn đá cứng như granite chứ không phải chọn cho thật nhám.
