Làm nền sân đá đúng lớp: cấp phối, đầm, độ dốc

Phần lớn sự cố lún, đọng nước và bong mặt của sân đá không nằm ở viên đá mà ở lớp nền bên dưới. Một cái nền làm đúng lớp, đầm đủ và đúng độ dốc mới là thứ giữ cho sân bền được nhiều năm. Dưới đây là cấu tạo nền theo lớp, cách đầm, và cách đặt độ dốc thoát nước.

Nền sân gồm những lớp nào

Tính từ dưới lên, một nền sân đá ngoài trời thường có bốn phần:

1. Nền đất tự nhiên: bóc lớp hữu cơ, đầm chặt, tạo dốc thô.
2. Lớp cấp phối (base): đá dăm cấp phối rải và đầm theo lớp, chịu tải chính.
3. Lớp đệm (bedding): cát hoặc vữa khô làm phẳng để đặt viên đá.
4. Lớp liên kết: vữa hoặc keo dán viên đá tuỳ phương án.

Tải càng cao thì lớp cấp phối càng phải dày và càng phải đầm kỹ. Sân đi bộ khác hẳn lối cho xe, nên nếu có xe chạy qua thì phần nền phải được người có chuyên môn thiết kế riêng.

Đầm theo lớp, không đầm một lần

Sai lầm hay gặp nhất là đổ dày rồi đầm một lần, khiến lớp dưới không chặt và vài tháng sau sân lún cục bộ. Nguyên tắc là rải mỏng, đầm, rồi mới rải lớp tiếp theo. Mỗi lớp cấp phối nên để ở độ dày vừa với thiết bị đầm, tưới ẩm để đạt độ chặt tốt, và kiểm cao độ sau mỗi lớp.

Dấu hiệu nền chưa đạt

• Bước lên thấy “nhún”, hoặc để lại vệt lún khi đầm.
• Cấp phối rời rạc, nhiều hạt mịn, không cài vào nhau.
• Có vũng đọng sau khi tưới ẩm, tức là dốc chưa đúng.

Độ dốc thoát nước là bắt buộc

Mặt sân phẳng tuyệt đối sẽ đọng nước, gây rêu, trơn và đọng ẩm dưới lớp liên kết. Sân cần một độ dốc nhẹ, đều, hướng ra khỏi nhà và về phía thu nước. Độ dốc cụ thể tuỳ thiết kế và loại bề mặt, nhưng cái quan trọng là dốc đều và không có điểm trũng cục bộ. Bạn kiểm bằng thước dài, và bằng cách tưới nước xem có chảy hết không.

Lớp liên kết: trải đều, đừng đắp điểm

Khi dán viên đá, keo hoặc vữa phải trải đều kín lưng viên. Thói quen đắp năm cục vữa ở bốn góc và giữa, tức đắp điểm, để lại khoảng rỗng bên dưới; gõ lên nghe bộp, và chính chỗ rỗng đó là nơi nước lọt vào rồi làm bong mặt. Với đá khổ lớn, bạn nên bả keo cả nền lẫn lưng đá theo phương pháp hai lớp để không còn khoảng trống.

Nghiệm thu phần nền trước khi lát

Nền không nên nghiệm thu cùng lúc với mặt đá, mà phải kiểm trước khi phủ đá lên, vì sau đó không sửa được. Cần soi ba thứ: độ chặt (đi lại không nhún), cao độ và độ dốc (thước dài, không đọng nước), và độ phẳng của lớp đệm. Chi tiết các mốc nghiệm thu toàn sân nằm trong quy trình lát sân bảy bước.

Nền tốt rồi, chọn đá và chi phí

Một cái nền đúng lớp cho phép bạn chọn nhiều loại đá mặt khác nhau mà vẫn bền. Xem cách chọn đá lát theo tải và độ nhám, rồi tra khoảng chi phí vật liệu nền cùng đá trong bảng giá có ghi nguồn và ngày khi lập ngân sách.