Đá bazan hay granite cho sân vườn? So 6 tiêu chí
So đá bazan và granite theo sáu tiêu chí thực dụng, chống trơn, hút nước, hấp nhiệt, giá và bảo dưỡng, để chọn theo khu sân thay vì theo cảm tính.
Bazan và granite là hai loại đá tự nhiên được hỏi nhiều nhất khi lát sân vườn, và câu “loại nào tốt hơn” gần như không có đáp án chung. Mỗi loại mạnh ở vài tiêu chí và yếu ở số khác, nên loại phù hợp còn tùy vào khu sân, tải đi lại và ngân sách của bạn. Dưới đây là sáu tiêu chí thực dụng, đặt cạnh nhau để bạn chọn theo công năng thay vì theo cảm tính.
Hai loại đá, hai nguồn gốc
Bazan là đá magma phun trào, nguội nhanh trên mặt đất nên hạt mịn và hay có lỗ rỗ khí. Granite là đá magma xâm nhập, nguội chậm dưới sâu nên hạt tinh thể to, vân lốm đốm và gần như đặc. Chính khác biệt về cách hình thành này quyết định hầu hết ưu nhược điểm bên dưới.
So theo sáu tiêu chí
| Tiêu chí | Đá bazan | Đá granite |
|---|---|---|
| Độ cứng, chịu mài mòn | Cao | Rất cao |
| Độ nhám, chống trơn | Rất tốt khi khò/băm | Cần xử lý bề mặt để không trơn |
| Màu & vân | Tối, đều, trầm | Đa dạng, vân tinh thể rõ |
| Hút nước | Thấp; lỗ rỗ dày thì cao hơn | Rất thấp |
| Hấp nhiệt khi nắng | Nóng chân hơn vì tông tối | Tùy màu, màu sáng mát hơn |
| Bảo dưỡng | Dễ; chú ý rêu ở chỗ ẩm | Dễ; ít bám bẩn |
Chống trơn là điểm bazan thắng
Bazan gia công khò hoặc băm cho bề mặt nhám cao, bám chân tốt kể cả khi ướt, nên rất hợp lối đi, dốc và quanh hồ. Granite mài bóng đẹp nhưng trơn khi ướt; muốn dùng ngoài trời phải chọn bề mặt nhám hóa (băm, phun cát, khò). Đọc thêm cách giữ mặt đá không trơn vì rêu.
Hút nước và nhiệt là điểm cần cân nhắc với bazan
Đa số bazan đặc và hút nước thấp, nhưng lô nhiều lỗ rỗ sẽ ngậm nước và bám bẩn hơn, nên bạn phải xem mẫu thật. Ngoài ra tông tối của bazan hấp nhiệt, nên sân phơi nắng cả ngày sẽ nóng chân hơn đá sáng màu.
Giá thì sao?
So tuyệt đối rất dễ sai vì giá đổi theo lô, quy cách, độ dày và bề mặt hoàn thiện, chứ không chỉ theo tên đá. Thay vì nêu một con số dễ lỗi thời, hãy đối chiếu cùng quy cách và cùng thời điểm trong bảng giá đá tự nhiên có ghi nguồn và ngày, rồi lấy báo giá cùng lô đá thật từ nơi cung cấp. Nhớ rằng giá vật liệu chỉ là một phần; nền, vữa/keo và công thợ thường chiếm phần lớn tổng chi phí.
Chọn theo khu vực sân
- Lối đi, bậc, dốc, quanh hồ: ưu tiên bazan khò/băm vì chống trơn.
- Sân đón nắng cả ngày, cần mát chân: nghiêng về granite màu sáng bề mặt nhám.
- Mặt tải cao, ít muốn bảo trì: granite bền và ít bám bẩn hơn.
- Muốn tông trầm, đều, hiện đại: bazan cho hiệu ứng đồng nhất khó thay bằng granite.
Sai lầm hay gặp
Sai lầm phổ biến nhất là chọn theo ảnh catalogue thay vì mẫu thật cùng lô: màu, tỷ lệ lỗ rỗ và độ nhám của lô thực tế mới quyết định. Sai lầm thứ hai là bỏ qua bề mặt, vì cùng một loại đá thì bản bóng và bản băm khác nhau hoàn toàn về độ trơn. Cuối cùng, tổng chi phí mà chỉ tính tiền đá và quên nền, quên công thì rất dễ hụt, bởi đó mới là phần giữ cho sân bền.
Muốn đi sâu từng loại, xem cẩm nang đá bazan và cách chọn đá lát sân, làm nền, nghiệm thu.
Câu hỏi thường gặp
Bazan hay granite chống trơn tốt hơn?
Bazan gia công khò hoặc băm nhám hơn nên bám chân tốt hơn khi ướt, hợp lối đi và dốc. Granite bóng thì trơn khi ướt, muốn dùng ngoài trời phải chọn bề mặt nhám hóa.
Đá nào bền hơn cho mặt tải cao?
Granite cứng và ít bám bẩn hơn nên nhỉnh hơn ở mặt tải cao và nơi ít muốn bảo trì. Bazan vẫn đủ cứng cho sân đi bộ thông thường.
Bazan có nóng chân khi nắng không?
Có, vì tông tối hấp nhiệt. Sân phơi nắng cả ngày mà cần mát chân thì nên nghiêng về đá màu sáng bề mặt nhám.
