Cách Dùng Đá Bazan Đúng Kỹ Thuật Cho Nhà Và Sân Vườn
Cách dùng đá bazan đúng kỹ thuật cho sân vườn, bậc thềm và ốp tường: chọn vị trí, độ dày, pha vữa, lát và bảo dưỡng để đá bền, đẹp lâu dài.
Đá bazan lát sân, bậc thềm, ốp tường ngoài hay dựng tiểu cảnh đều cho hiệu quả rất đẹp. Nhưng không phải chỗ nào cũng hợp với nó. Đội ngũ bên mình từng gặp không ít nhà lát sai vị trí ngay từ đầu, đến khi phải tháo ra làm lại thì tốn gần gấp đôi tiền. Vì vậy, trước khi đặt viên đầu tiên, bạn nên tự hỏi mình lát để làm gì và đặt ở đâu. Bài này chia sẻ cách dùng đá bazan đúng kỹ thuật từ kinh nghiệm thi công thực tế, để bạn tránh những lỗi tốn kém.
Đá bazan phù hợp với những khu vực nào?
Bề mặt đá bazan sần, không bóng, nên bám chân tốt. Nó cũng chịu mài mòn khá ổn định theo thời gian. Nhờ vậy, lát sân, làm bậc thềm, ốp tường ngoài hay xây tiểu cảnh là những việc đá bazan làm rất hợp.
Ngược lại, mình không khuyên dùng cho sàn phòng tắm nhỏ hay mặt bếp. Khi ướt, bề mặt sần giữ nước, lâu ngày bám bẩn rất khó lau sạch. Những chỗ này dễ trơn và đi lại thiếu an toàn, nên tốt hơn là chọn loại vật liệu khác.
Chuẩn bị vật liệu và dụng cụ trước khi thi công
Độ dày đá là việc đầu tiên cần chốt. Với sân, đội ngũ thường dùng loại khoảng 2 đến 3cm. Với ốp tường, 1 đến 1,5cm là vừa. Đá quá mỏng sẽ nứt khi có xe đi qua, còn đá quá dày thì nặng, tốn vữa và khó bám lên tường.
Bạn cần chuẩn bị thêm vữa xi măng, keo chuyên dụng, nước sạch, bay, thước nivo và máy cắt. Nên mua dư khoảng 5 đến 10% số đá để phòng khi vỡ lúc cắt. Có một công trình đội ngũ từng gặp: đặt đúng số lượng nhưng thiếu đúng viên cuối cùng. Phải chờ thêm mấy ngày mới có đá, tiến độ đứt đoạn rất khó chịu.
Bước 1: Xử lý nền cho thật sạch và phẳng
Nền phải sạch thì đá mới nằm yên. Nếu còn bụi, dầu mỡ hay vữa cũ, lớp kết dính sẽ không bám. Đá bong sau vài tháng thường là vì lý do này.
Bạn dùng nivo kiểm tra độ phẳng và độ dốc thoát nước, đừng để nước đọng giữa sân. Trước khi trải vữa, hãy tưới ẩm nền. Nếu không, nền sẽ hút hết nước của vữa và làm vữa mất độ bám.
Pha vữa và trải lớp kết dính để đá không lún
Tỉ lệ đội ngũ hay dùng là 1 phần xi măng trộn với 3 phần cát vàng. Trộn đến khi vữa dẻo vừa phải, nắm lại không chảy nước là đạt. Vữa quá lỏng thì đá lún xuống, còn vữa quá khô thì không lấp kín mặt sau viên đá.
Trải vữa thành lớp dày khoảng 3 đến 4cm, mỗi lần chỉ trải một khoảnh vừa đủ để làm kịp. Vữa để lâu sẽ se mặt và đặt đá lên sẽ không bám. Trước khi lát cả loạt, hãy đặt thử một viên để xem độ cao đã vừa chưa.
Lát đá và căn chỉnh mạch cho thẳng hàng
Đặt từng viên theo hướng đã định, rồi dùng búa cao su gõ nhẹ cho đá cân xuống. Gõ mạnh quá sẽ làm vữa trồi lên mặt đá, sau này rất mất công lau sạch.
Khe mạch nên giữ đều khoảng 3 đến 5mm. Dùng nẹp nhựa hoặc miếng chêm để giữ khoảng cách. Sau mỗi hàng, kiểm tra lại bằng thước nivo. Lệch một chút ở hàng đầu thì đến hàng thứ mười sẽ lệch rõ, nhìn là thấy ngay.
Cắt đá đúng kích thước và xử lý góc tường
Đánh dấu đường cắt trước khi bật máy. Dùng máy cắt có đĩa chuyên dụng và cắt chậm tay. Đừng ép đĩa, vì ép mạnh dễ làm sứt cạnh đá, nhất là với loại bazan bọt.
Sau khi cắt, mài mịn cạnh để tránh sứt mẻ khi thi công. Với góc tường, nên cắt góc 45 độ để hai viên ghép khít nhau. Mạch nhìn sẽ gọn hơn hẳn so với việc ghép hai đầu cắt thẳng.
Chà mạch và vệ sinh bề mặt sau thi công
Đợi khoảng 24 giờ để vữa khô tương đối, rồi mới chà mạch bằng vữa mịn. Chà sớm quá thì vữa mạch bị trôi, chà muộn quá thì vữa đã cứng, khó nhét vào khe.
Lau vữa thừa ngay khi nó chưa đóng cứng để tránh vệt xám trên mặt đá. Sau đó phủ bạt hoặc tưới nước đều trong 3 đến 5 ngày, giúp vữa đóng rắn tốt và hạn chế nứt chân chim.
Lỗi hay gặp khi lát đá bazan và cách xử lý
Lỗi phổ biến nhất là đá bong khi vữa chưa khô hẳn. Nguyên nhân thường là đợi chưa đủ thời gian hoặc lớp kết dính quá mỏng. Nếu viên nào lỏng, hãy nhấc ra, cạo sạch rồi lát lại.
Mạch không đều thường do không dùng nẹp ngay từ đầu, đến lúc keo se mới căn chỉnh thì khó đẹp được. Còn bề mặt loang màu do nước thì nên lau khô sớm và phủ lớp bảo vệ chuyên dụng.
Sứt cạnh sau khi cắt thường do đĩa đã mòn hoặc cắt quá nhanh. Thay đĩa mới và cắt đều tay là đỡ hẳn. Phần lớn lỗi sứt đội ngũ gặp đều đến từ hai nguyên nhân này.
Bảo dưỡng để đá bazan giữ màu lâu
Vệ sinh định kỳ bằng nước sạch và chất tẩy trung tính là đủ. Tránh hóa chất có axit mạnh, vì nó ăn mòn bề mặt sần và làm xỉn màu sau một thời gian.
Thỉnh thoảng hãy kiểm tra mạch. Thấy vữa mạch bắt đầu rạn thì bổ sung chất chống thấm. Làm sớm sẽ tốn ít hơn nhiều so với đợi nước thấm xuống nền rồi mới sửa. Một công trình đội ngũ làm cho khách ở Đồng Nai, sau ba năm chỉ cần bổ sung chất chống thấm ở mạch, mặt đá vẫn giữ màu rất tốt.
Chi phí tham khảo khi tự làm và nhờ thợ
Chi phí gồm ba phần chính: vật liệu phụ như vữa, keo và nẹp; nhân công nếu thuê thợ; và khoản dự phòng cho đá vỡ hay phát sinh.
Với diện tích nhỏ, tự làm tiết kiệm được tiền công nhưng tốn thời gian và dễ sai kỹ thuật. Giá đá và công thi công thay đổi theo khu vực và thời điểm, nên bạn nên hỏi ít nhất ba báo giá. Khi so sánh, hãy xem phần vật liệu phụ được tính những gì, đừng chỉ nhìn tổng tiền. Nếu muốn tham khảo mặt bằng giá chung, bạn có thể xem thêm bài giá đá bazan trước khi chốt. Ngoài ra, nếu đang cân nhắc giữa nhiều loại đá cho công trình, bạn có thể tham khảo thêm so sánh đá bazan và granite sân vườn để có cái nhìn tổng quan hơn.
Câu hỏi thường gặp khi dùng đá bazan
Đá bazan có lát trực tiếp lên nền gạch cũ được không?
Được, nhưng nền gạch cũ phải phẳng và không bong tróc. Cần làm nhám bề mặt để vữa bám tốt. Nếu gạch đã trơn bóng hoặc có chỗ lún, nên đục bỏ rồi làm lại nền.
Đá bazan có bị trơn khi trời mưa không?
Bề mặt sần của đá bazan bám chân khá tốt, ít trơn hơn đá mài bóng. Tuy vậy, những chỗ thường xuyên ướt như quanh hồ bơi vẫn nên chọn loại có độ nhám cao hơn.
Nên thi công đá bazan vào mùa nào?
Mùa khô là thời điểm đẹp nhất, vì vữa khô đều và ít bị rửa trôi. Mùa mưa vẫn làm được, nhưng phải che chắn cẩn thận để nước không đọng lên vữa tươi.
Có cần thợ chuyên nghiệp hay tự làm được?
Sân nhỏ, ít góc cắt thì bạn tự làm được nếu đọc kỹ các bước trên. Với sân lớn, nhiều góc hoặc ốp tường cao, nên nhờ thợ có kinh nghiệm để đỡ tốn đá và đỡ phải làm lại.
Nếu bạn đang phân vân giữa tự làm và thuê thợ, hãy ghi lại diện tích, số góc cắt và thời gian rảnh của mình, từ đó chọn cách làm vừa sức. Khi đã quyết, cứ làm từng hàng một, kiên nhẫn là sẽ có một mặt sân đẹp và bền.